THÔNG TIN TUYÊN TRUYỀN

Ngày Quốc tế người cao tuổi 01/10
Ngày đăng 28/10/2015 | 10:57  | Lượt xem: 38

Thế kỷ 20 thế giới đã chứng kiến một cuộc cách mạng về tuổi thọ. Kể từ năm 1950, tuổi thọ bình quân trên thế giới đã tăng thêm 20 năm lên 66 tuổi và đến năm 2050 có thể sẽ tăng thêm 10 năm tuổi lên 76 tuổi. Thành tựu về nhân khẩu học này cùng với sự tăng trưởng dân số nhanh trong nửa đầu thế kỉ 21 đồng nghĩa với việc dân số thế giới có tuổi thọ trên 60 tuổi sẽ tăng từ 600 triệu người năm 2000 lên gần 2 tỷ người vào năm 2050. Tỷ lệ người cao tuổi sẽ tăng từ 10% năm 1998 lên 15% năm 2025, 21% năm 2050.

Sự chuyển biến nổi bật về nhân khẩu đang diễn ra sẽ làm cho tỉ lệ thanh niên và người cao tuổi (NCT) trong dân số thế giới ngang bằng nhau vào giữa thế kỉ này, trong khi đó  tỉ lệ trẻ em theo dự báo sẽ giảm 1/3, từ 30% xuống 21%. Sự chuyển biến trên có tác động sâu sắc đến mọi khía cạnh của đời sống cá nhân, cộng đồng, của mỗi quốc gia và cộng đồng quốc tế.

- Ý thức được tầm quan trọng của vấn đề già hoá dân số, tháng 10/1982 Liên hợp quốc tổ chức Đại hội thế giới lần đầu tiên trong lịch sử loài người về vấn đề NCT, tại thành phố Viên - Thủ đô nước Cộng hoà Áo. Hơn 3.000 đại biểu của tất cả các nước, các tổ chức phi chính phủ đã đến dự.

Sau khi phân tích sâu sắc mọi mặt tình hình NCT, Đại hội Viên đã chỉ ra những tiềm năng quý giá của NCT và khẳng định tuổi thọ tăng, NCT là một nhân tố quan trọng của sự phát triển, Đại hội đã trịnh trọng tuyên bố: "Cần bảo đảm không một hạn chế nào, mọi quyền lợi của NCT theo đúng Tuyên ngôn về Quyền con người của Liên hợp quốc". Đại hội lịch sử này đã thông qua Chương trình hành động quốc tế dài hạn về NCT (Nghị quyết số 37/51); Phát động Năm Quốc tế NCT (1982); Thông qua biểu tượng "Cây đa" biểu trưng của người cao tuổi.

- Sau 10 năm thực hiện Chương trình hành động Quốc tế dài hạn về người cao tuổi, năm 1991 Liên hiệp quốc thấy cần thiết phải rà soát về hiệu lực và tính khả thi của Chương trình, trên cơ sở đó, điều chỉnh bổ sung để xây dựng Chương trình cho 10 năm tiếp theo (1992 - 2001). Đại hội đồng Liên hiệp quốc đã thông qua Nghị quyết 46/91 về " Những nguyên tắc thuộc đạo lí đối với người cao tuổi" làm cơ sở để xây dựng mọi chương trình hành động quốc tế và từng quốc gia, đồng thời ra Nghị quyết số 45/106 lấy ngày 1 tháng 10 hàng năm là Ngày Quốc tế người cao tuổibắt đầu từ ngày 01 tháng 10 năm 1991.

Đây là một quyết định có tầm quan trọng quốc tế, là biểu hiện sự quan tâm sâu sắc của toàn thể cộng đồng loài người đến một hiện tượng mới mẻ, đó là sự gia tăng nhanh chóng của dân số NCT, cần thống nhất hành động vì quyền lợi của NCT và cũng vì sự tiến bộ chung của nhân loại. Trong thông báo của Liên hợp quốc về quyết định này đã ghi rõ: "Bằng việc đề ra Ngày Quốc tế NCT, Liên hợp quốc mong muốn mọi người nhận thức rõ hơn thực tế về NCT, thấy rõ khả năng to lớn của họ đóng góp vào sự  phát triển cộng đồng xã hội. Đồng thời cũng lưu ý mọi người trên thế giới về một hiện tượng rất mới mẻ, đó là già hoá dân số và trong tương lai không xa về kỷ nguyên của NCT".

- Hội nghị quốc tế NCT lần thứ II họp tại Madrid - Tây Ban Nha từ ngày 8-12/ 4/2002 có hơn 5000 đại biểu của các nước, các tổ chức quốc tế dự. Tuyên bố chính trị của Hội nghị đã nhấn mạnh:

" Đánh giá cao sự tăng thêm tuổi thọ ở nhiều vùng trên thế giới như là một thành tựu quan trọng của loài người... Sự chuyển đổi nhân khẩu học đó đang buộc tất cả các quốc gia phải mở rộng các cơ hội, đặc biệt là các cơ hội cho người cao tuổi thực hiện được tiềm năng của họ để tham gia vào tất cả các mặt của đời sống (Điều 2)".

" Cam kết loại bỏ mọi hình thức phân biệt đối xử baogồm phân biệt vì lí do tuổi già. Thừa nhận NCT cũng phải được hưởng một cuộc sống đầy đủ, có sức khoẻ, được an toàn và tham gia tích cực  vào  đời sống kinh tế, xã hội, văn hoá và chính trị của xã hội mình(Điều5)

"Khẳng định thế giới hiện đại đã đạt được sự giàu có và năng lực công

nghệ chưa từng có và đang tạo ra các cơ hội phi thường đảm bảo cho con người đạt được một tuổi già mạnh khoẻ hơn, với cuộc sống đầy đủ hơn; người cao tuổi có thể tham gia đầy đủ vào các hoạt động xã hội; có thể đóng góp có hiệu quả hơn cho cộng đồng của mình và cho sự phát triển của xã hội(Điều 6)...

"Tiềm năng của NCT là cơ sở vững chắc cho sự phát triển tương lai. Điều đó làm cho xã hội có thể tin cậy vào các kỹ năng, kinh nghiệm và trí tuệ ngày càng tăng của NCT, không chỉ giúp họ có cuộc sống tốt hơn mà còn tham gia tích cực vào việc nâng cao cuộc sống của toàn xã hội(Điều 10)"

 "Chúng tôi kêu gọi tất cả mọi người ở tất cả các quốc gia, thuộc bất cứ lĩnh vực nào của xã hội, cá nhân và tập thể, tham gia cống hiến cho mục tiêu bình đẳng cho con người ở mọi lứa tuổi (Điều 19)"

  Hội nghị đã cam kết hành động ở tất cả các cấp, bao gồm các quốc gia và quốc tế theo 3 hướng ưu tiên:

 - Người cao tuổi và phát triển;

- Nâng cao sức khoẻ và cuộc sống hạnh phúc cho tuổi già;

- Và đảm bảo môi trường hỗ trợ người cao tuổi.

Tại Việt Nam, "Kính lão trọng thọ" là một nét đẹp truyền thống của dân tộc Việt Nam; là sự thừa nhận công lao đóng góp của NCT đối với gia đình và xã hội, thể hiện lòng biết ơn của thế hệ sau với thế hệ trước, của lớp người trẻ tuổi đối với NCT, là thể hiện quan điểm "Uống nước nhớ nguồn", trọng nhân nghĩa của nhân dân ta.

Trong lịch sử dân tộc, truyền thống trọng lão có rất nhiều sự kiện, nhưng điển hình nhất đó là cuộc tụ hội các cụ phụ lão tại Điện Diên Hồng do Thái Thượng hoàng Trần Thánh Tông cùng Vua Trần Nhân Tông tổ chức năm 1284 để hỏi ý kiến các cụ nên đánh hay nên hoà khi quân Nguyên sang xâm lược nước ta lần 2. Quyết tâm chiến đấu của các cụ giúp cho triều đình nhà Trần vững tâm lãnh đạo, tổ chức nhân dân kháng chiến chống quân xâm lược giành thắng lợi.

- Truyền thống "Kính lão trọng thọ", được Bác Hồ, Đảng, Nhà nước ta luôn quan tâm xây dựng và ngày càng phát triển

Sau 30 năm bôn ba tìm đường cứu nước, tháng 02 năm 1941, đồng chí Nguyễn Aí Quốc đã trở về nước để trực tiếp chỉ đạo cách mạng Việt Nam; Tháng 6 năm 1941, Người viết thư gửi tất cả các bậc phụ lão trong cả nước: "Trách nhiệm của các vị phụ lão chúng ta đối với nhiệm vụ đất nước thật là trọng đại. Đất nước hưng thịnh do phụ lão gây dựng. Đất nước tồn tại do phụ lão giúp sức. Nước bị mất, phụ lão cứu. Nước suy sụp phụ lão phù trì. Nước nhà hưng, suy, tồn, vong, phụ lão đều gánh trách nhiệm rất nặng nề …Nước nhà lo, các cụ cùng phải lo. Nước nhà vui, các cụ đều cùng được vui ".

 Trong thư gửi các vị phụ lão ngày 21-9-1945 (sau 19 ngày Bác Hồ đọc bản Tuyên ngôn độc lập khai sinh ra nước Việt Nam dân chủ cộng hoà), Chủ tịch Hồ Chí Minh viết: "Đây tôi lấy danh nghĩa là một người già mà nói chuyện với các cụ. Tục ngữ có câu: "Lão lai tài tận", nghĩa là tuổi già thì tài hết, không làm được gì nữa. Mà thường các cụ phụ lão ta cũng tin như vậy. Gặp việc gì các cụ đều nói: "Lão giả an chi" (người già nên ở yên). Thôi mình tuổi hạc ngày càng cao, không bay nhảy gì được nữa. Việc đời để cho con cháu bày trẻ làm. Chúng ta gần đất xa trời rồi, không cần hoạt động nữa. Tôi không tán thành ý kiến đó. Xưa nay những người yêu nước không vì tuổi già mà ngồi không. Nước ta có những người như Lý Thường Kiệt, càng già càng quắc thước, càng già càng anh hùng".

Người lại nói: "Chúng ta là bậc phụ lão, cần phải tinh thành đoàn kết trước để làm gương cho con cháu ta. Vậy tôi mong các vị phụ lão ở Hà thành ra xung phong tổ chức  "Phụ lão cứu quốc Hội" để cho các phụ lão cả nước  bắt chước và để hùn sức giữ  gìn  nền độc lập của nước nhà".

Như vậy, ngay những ngày đầu về nước chỉ đạo trực tiếp cách mạng Việt Nam, lúc mới thành lập nước, cách mạng còn đang trong trứng nước, thù trong giặc ngoài đe doạ, Bác Hồ đã đánh giá cao tiềm năng và vai trò của NCT, đồng thời để khai thác tiềm năng phát huy vai trò NCT thì việc đầu tiên là phải đưa NCT vào sinh hoạt trong một tổ chức nhất định, lúc đó là "Phụ lão cứu quốc Hội".

- Sau khi nhận được thông báo của Liên hợp quốc, ngày 1-10-1991, Chủ tịch Hội đồng Nhà nước (nay là Chủ tịch nước) Võ Chí Công đã ra lời kêu gọi đồng bào cả nước nhiệt liệt hưởng ứng quyết định của Đại hội đồng Liên hợp quốc và khẳng định"Chăm sóc NCT là một chính sách rất quan trọng  của Đảng, Nhà nước ta".

Ngày 17-9-1992, Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng (nay là Thủ tướng Chính phủ) ra Chỉ thị số 332 về việc tổ chức Ngày Quốc tế NCT, đã chỉ ra những việc các ngành, các cấp, các cơ quan đoàn thể phải làm trong dịp Ngày Quốc tế NCT 1-10 hàng năm, trong đó đã xác định "Ngày Quốc tế NCT cần được tổ chức tốt, có sự chỉ đạo của các cơ quan Nhà nước, các đoàn thể nhân dân, dưới sự chỉ đạo của các cấp uỷ Đảng".

Ngày nay, Đảng, Nhà nước coi người cao tuổi là lớp người có công sinh thành, nuôi dạy con cháu, là lớp người đã tích luỹ được nhiều kinh nghiệm quý về nhiều mặt, có uy tín, có vai trò quan trọng trong gia đình và xã hội, "thật sự là một bộ phận hợp thành nguồn lực nội sinh quý giá của cả dân tộc".

 

(Nguồn đề cương tuyên truyền của Trung ương hội Người cao tuổi Việt Nam)